امیدواریم روزی شاهد انتشار تمامی تقریظ‌های رهبری باشیم

سرویس اندیشه جوان ایرانی به نقل از مهر؛ بخش نشر و کتاب:

به گزارش جوان ایرانی، مراسم رونمایی از تقریظ حضرت آیت‌العظمی خامنه‌ای بر کتاب «دختران آفتاب» عصر روز سه‌شنبه در دبیرستان دخترانه شهدای هفتم تیر برگزار شد.

در این برنامه، علیرضا مختارپور قهرودی، دبیرکل نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور گفت: با آنکه یادداشت های بسیاری در تحلیل محتوای کتاب «دختران آفتاب» تهیه کرده ام، اما به دو دلیل از طرح آن نکات خودداری می کنم، اول آنکه ارائه تحلیل درباره متن و محتوای کتاب مستلزم بیان داستان کتاب است و این کار یعنی افشای ماجرای کتاب که ممکن است به ذوق و شوق کسانی که پس از این مراسم قصد خواندن کتاب را دارند، آسیب بزند. دوم اینکه به طور طبیعی از این پس درباره این کتاب گفتگوهای فراوانی در رسانه ها توسط اهل کتاب انجام می شود. چنانکه در همین چند روز مطالبی منتشر شد. البته بدون مطالعه و دقت در محتوا، اما به نظر می رسد متن یادداشت حضرت آیت‌العظمی خامنه‌ای بر این کتاب خود موضوع بسیار قابل توجهی برای بررسی و دقت نظر است.

وی افزود: چنانکه در مقاله «تعاملاتی درباره تقریظ‌های رهبر معظم انقلاب بر کتاب های دفاع مقدس» ارائه شده، در چهارمین پاسداشت ادبیات جهاد و مقاومت در سال ۹۳ ذکر شد. معظم‌اله خود اشاره کرده اند که از سال های جوانی پس از مطالعه، تاریخ مطالعه و گاه نظر خود را در حاشیه آغاز هر کتاب می نوشته اند و این سبک و سیره تا امروز ادامه یافته است. البته هنوز صدها یادداشت، تقریظ و حاشیه ایشان بر کتب مختلف همچنان منتشر نشده باقی مانده است و امیدواریم روزی شاهد انتشار تمامی آن یادداشت ها باشیم.

مختارپور ادامه داد: گاه صرفا زمان و مکان مطالعه را ثبت کرده اند که این روش در بیشتر کتاب های مطالعه شده توسط ایشان اعمال شده است. گاهی به شرایط زمانی و مکانی که حاکی از توجه خاص است، اشاره شده، به عنوان نمونه در حاشیه کتابی نوشته‌اند «تصادف جالبی بود. توفیق مطالعه این کتاب در ایام ۱۵ شعبان و ما بعد آنکه به زیارت قم رفته بودم، دست داد» گاهی به تاثیر کتاب بر خود اشاره کرده اند. گاهی هم به جنبه مستند بودن کتاب اشاره کرده اند که این استناد از آن در سخنرانی های ایشان نیز دیده میش مانند اشاره به کتاب «نگاهی به تاریخ جهان» یا «خاطرات برخی از زمامداران کشورهای استکباری». جالب است که در اشاره به این نوع کتب عمدا از ذکر نام یا نویسنده نیز خودداری می کنند.

دبیرکل نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور اضافه کرد: در برخی از این یادداشت ها نکاتی را در جهت تایید، تکمیل و یا نقص و نقد ذکر کرده اند که ندرتا نمونه هایی از این نقض و نقد در بیان ایشان نیز ذکر شد. در برخی از یادداشت ها صرف نظر از محتوا، به بیان نظر خود درباره نویسنده یا مترجم پرداخته اند. در برخی دیگر نقطه نظر علمی و تخصصی درباره موضوع کتاب و نظر نویسنده بیان شده که نمونه هایی از این نوع در یادداشت هایی که به زبان عربی در برخی کتب حوزوی نوشته اند، قابل مشاهده است.

وی عنوان کرد: نکته مهم و قابل توجه دیگر بامرور بیش از ۵۰ یادداشت و تقریظ این است ��ه همه یادداشت های نوشته شده یا اشاره شده در بیانات لزوما به معنای تایید محتوا و توصیه به ترویج کتاب مورد نظر نبوده بلکه انواع مختلفی را از نظر طرح خصوصا در بیانات شامل می شود.

مختارپور تصریح کرد: ایشان به برخی از کتب صرفا از نظر استناد به برخی مطالب و حقایق تاریخ سیاسی واجتماعیاشاره کرده اند و در واقع از اعتراف نویسنده کتاب، صحت واقعه یا تحلیلی را نتیجه گرفته اند و در نتیجه توسعه‌ای به ترویج و تبلیغ کتاب مورد نظر نداشتند. چنانکه گفته شده گاه حتی از ذکر نام کتاب و نویسنده نیز پرهیز کرده و به این عمدی بودن عدم ذکر هم، صریحا اشاره کرده اند.

دبیرکل نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور بیان کرد: ایشان گاه صرفا به قوت قلم و قدرت نویسنده در صحنه‌پردازی و ترسیم واقعه‌ای تاریخی اشاره کرده‌اند و به صراحت قصدشان را نیز بیان داشته اند.

وی افزود: در برخی از یادداشت ها، تقریظ‌ها و بیانات صراحتا کتاب هایی را نام برده و با تجلیل از محتوا، یا نویسنده یا موضوع، مخاطبان را به مطالعه آن کتب و رسانه‌ها را به تبلیغ آنها تشویق کرده اند.

مختارپور درباره یادداشت معظم‌اله در کتاب «دختران آفتاب» توضیح داد: ایشان هم به زمان مطالعه این کتاب اشاره کرده اند که چند سالی پس از انتشار آن انجام شده و هم به تقارن زمان مطالعه با ایام شهادت حضرت فاطمه(س) پرداختند. این اشاره مشخص می کند که در زمان مطالعه این کتاب تمامی آنچه در توصیه به جامعه مخصوصان دختران و زنان نسبت به الگوگیری از حیات طیبه حضرت زهرا(س) دانسته اند نیز مدنظر بوده و هم جهتی محتوای این کتاب با آن الگوی کامله در تقدیر بوده است.

دبیرکل نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور گفت: این کتاب، یک رمان با مشخصات معمول در نظر گرفته شده برای رمان نیست بلکه داستانی خاطره‌گونه از سفر چند روزه یک گروه هفت نفره از دختران دانشجو است که در طول این سفر بنا بر سوابق تربیتی و مطالعاتی خود و با توجه به خاستگاه های اجتماعی و خانوادگی به بحث درباره مهمترین مسائل مبتلا به دختران و زنان خصوصا در جامعه ایران معاصر می پردازد و معضلات فکری خود را در بحث های پرحرارت و طولانی مطرح می کنند.

وی افزود: در طول این کتاب، ده‌ها مساله ریز و درشت مربوط به زنان و نویسندگان و متفکران و صاحبنظران داخلی و خارجی مورد اشاره قرار گرفته است که نویسندگان کتاب، فهرست اجمالی از ۵۱ موضوع مطرح شده در ۱۴ فصل کتاب را در ۱۳ عنوان اصلی در پایان کتاب ارائه کرده اند.

مختارپور عنوان کرد: این کتاب از دو ویژگی قابل توجه برخوردار است. طرح صریح شبهات، مشکلات و مسائل مورد توجه دختران، پرهیز از خودسانسوری و پرهیز از پاک کردن مسائل به جای طرح و حل آن. ویژگی دیگر، پرهیز از تقسیم جامعه به دو بخش سیاه و سفید است. همچنین انعکاس وضع اجتماعی کشور در سال های پس از دفاع مقدس و آثار شبهات مطرح شده در سطح جامعه ویژگی دیگر این کتاب است. این کتاب چنین شیوه ای را در طرح و بررسی مسائل در پیش گرفته و به توفیق نیز دست یافته و مورد توجه معظم له قرار گرفته است.

دبیرکل نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور بیان کرد: حضرت آیت‌الله خامنه‌ای در یادداشت خود در این کتاب به مقایسه ای بین این کتاب و کتاب دیگری که قبل از آن خوانده اند، پرداخته و با آنکه آن کتاب را قوی تر دانسته اند، اما کتاب «دختران آفتاب» را به ملاحظاتی از جمله و عمدتا بهره‌برداری نکردن از عامل جنسی واجد هنر بیشتری دانسته اند.

وی اظهار کرد: ایشان در انتهای تقریظ تنها نقطه ضعف کتاب را ذکر کرده اند. قبل از ذکر آن نقطه ضعف لازم است اشاره کنم که یکی از هفت همسفر اردوی مشهد، دختری به نام فاطمه قدسی است. دختری که به رغم رنج های فراوان متدین، اجتماعی، مهربان، دلسوز، با مطالعه بسیار و مسلط به موازین فکری است. فاطمه در بحث های متعددی که در طول این سفر انجام می شود به کتب دینی و آثار متفکران داخلی و خارجی اشاره می کند، اما در میان همه این آثار به افکار و گفتار فرد دیگری نیز بسیار اشاره می کند که معلوم است روش فکری و سیره او الگویی بسیار اصلی در سبک زندگی و شخصی اجتماعی و فکری فاطمه قدسی است.

مختارپور افزود: فاطمه در طول سفر به سخنان آن متفکر استناد می کند، اما نامی از او نمی برد و تنها به ذکر استاد یا استادم بسنده می کند. در اواخر کتاب به مناسبتی مشخصات بیشتری از این استاد معلوم می شود، اما همچنان نامی از او نمی‌برد، بنابراین خواننده به خوبی درمی یابد که آن استاد چه کسی است. اکنون باید پرسید که چرا حضرت آیت‌الله العظمی خامنه‌ای ذکر این مشخصات را نقطه ضعف کتاب دانسته اند. برای پاسخ به دو نمونه از سبک و سیره ایشان در برخی جلسات اشاره می کنم.

دبیرکل نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور اضافه کرد: مقام معظم رهبری در دیدار کارگران و معلمان در سال ۷۷ در ابتدای بیاناتشان می فرمایند یکی از سخت ترین لحظات برای من لحظاتی است که می بینم کسانی نسبت به این بنده ضعیف حقیر ستایش هایی را مطرح می کنند. من خودم را اهل آن ستایش ها نمی دانم. همچنین در دیدار با علما و روحانیون کرمان در سال ۸۴ یکی از حاضران شعری را می خواند و معظم‌اله در همان دیدار غیررسمی می فرمایند اشعار خوبی خوانده شد، اما تنها عیبش این بود که درباره این حقیر بود. با این توضیحات به خوبی معلوم می شود که چرا ایشان تعبیر نقطه ضعف را برای این بخش از کتاب «دختران آفتاب» به کار برده‌اند.

کلمات کلیدی :
نظرات بییندگان :

بهترین مشاغل و خدمات شهر خود را ، در سایت نشونه پیدا کنید.

مشاهده سایت نشونه